متحد شویم تا از یاد نرفته ایم!

شنبه در صفحه جامعه شرق، مقاله ای منتشر شده است با نام «معضلى هفتادساله براى شناخت فرهنگ ايران در غرب»؛ به قلم پژمان اكبرزاده، سخنگوى «سازمان خليج پارس» در ايران.
پیش از هر چیر از شما خواهش می کنم که حتماً این مقاله را بخوانید؛ البته من به اجمال منظور نهایی مقاله را گزارش می کنم، اما با این حال باز درخواست می کنم که خودتان نیز این مقاله را بخوانید و اگر می توانید به دیگران هم توصیه کنید.

در این مقاله تلاش شده است تا تفاوت های موجود میان نام بومی و یا داخلی و نام معروف بین الملل توضیح داده شود. به عنوان مثال کشوری که ما آن را به عنوان آلمان می خوانیم، در خود آن کشور به نام Deutsch خوانده می شود و در عرصه بین الملل همه آن را به نام Germany می شناسند و یا "مردم يونان، فنلاند، هندوستان و ژاپن كشور خود را «الاس»، «سومى»، «بهارات» و «نيپون» مى نامند ولى در سطح بين المللى Greece، finland، India، Japan ناميده مى شوند. اين تفاوت در نامگذارى زبان ها و كشورها به دلايل تاريخى در بيشتر فرهنگ ها و جوامع، به ويژه آنهايى كه داراى پيشينه تاريخى خاصى هستند ديده مى شود."
چنین مسأله ای نیز در مورد کشور ما وجود دارد چراکه از پیش از میلاد مسیح این سرزمین به Persis شهرت یافت و البته املاهای مختلفی از آن زمان تا کنون به خود گرفته است.
تا اینکه در سال ۱۹۳۵  درزمان رضا شاه به سفارت خانه های خارجی در تهران بخشنامه می شود که در مکاتبات خود، Iran را جایگزین Persia کنند. نکته مهم این است که هنوز در هیچ مرجع رسمی چنین تغییری ثبت نشده است. اما همانطور که می دانید در اکثر مجامع رسمی بین المللی از نام ایران استفاده می شود. (در Subscribtion Form سایت های اینترنتی هم که حتماً دیده ای، عنوان کشور ما Iran و بلافاصله قبل از Iraq است.)

جایگزینی دیگری نیز در مورد نام زبان ما رخ داده است، که البته در مقاله یاد شده به دلایل احتمالی آن پرداخته شده است. زبان ما در عرصه بین الملل تحت عنوان Persian شناخته می شده است که البته مشتمل بر گویش های متعددی در ایران، افغانستان، تاجیکستان و هندوستان است. اما چندی است که به علت کثرت استعمال عنوان Farsi به این زبان اطلاق می شود. (حتماً چنین نامگذاری را در تنظیمات Windows ملاحظه کرده اید.)

شاید فکر کنید که به هر حال عنوان ها در طول تاریخ تغییر می کنند و تفاوتی میان Iran و Persia و یا Frasi و Persian نیست.  اما متأسفانه چنین نیست.

نویسنده در این مقاله مثالی آورده است: "از چند ماه پيش كه موزه بريتانيا در لندن ميزبان نمايشگاهى كم نظير از آثار باستانى ايران با عنوان «The World of Ancient persia» (دنياى ايران باستان) است طبيعتاً بسيارى از ايرانيان مقيم انگلستان و حتى ديگر كشورهاى اروپايى، دوستان غيرايرانى خود را تشويق مى كردند تا از اين نمايشگاه بازديد كنند. بسيارى از همين غيرايرانيان ابراز شگفتى مى كردند كه چرا افرادى كه اهل ايران هستند آنها را به ديدار از نمايشگاهى درباره Persi ترغيب مى كنند؟! اين ابهام در سال گذشته، زمانى كه ايرانيان براى كاربرد عنوان Persian Gulf در نقشه هاى نشنال جئوگرافيك پافشارى مى كردند نيز به وجود آمد. بسيارى از غربيان با تعجب مى پرسيدند: «مدت هاست كه كشورى به نام Persia وجود ندارد. كشورهاى حاشيه اين آبراه هم همه عرب هستند؛ پس چه دليلى براى كاربرد Persian Gulf وجود دارد؟»!... "

در واقع عنوان Persi یا Persian برای بسیاری از مردم جهان شناخته شده و یادآور تمدنی کهن و فرهنگی چند هزار ساله است. حال آنکه از دید آنان ارتباطی میان Iran و این تمدن شناخته شده وجود ندارد. شاید برایتان بسیار پیش آمده باشد که افراد خارجی Iran  و Iraq را باهم خلط کنند. از دید آنان Iran هم یک کشور تازه تأسیس است که با فروپاشیدن امپراطوری عثمانی به وجود آمده است.
چنین تفاوتی هم البته در مورد عنوان های Farsi و Persian وجود دارد.

***

تا اینجا خلاصه مقاله یادشده را گزارش کردم؛ امیدوارم شما هم آن مقاله را مطالعه کنید.
مطلب اصلی که می خواستم به آن بپردازم این است که باید آستینی  بالا بزنیم و کاری بکنیم، چندان هم امیدی به مراکز رسمی کشور نداشته باشیم . یادمان بیاید تلاشی که برای مقابله با اقدام National Geograpic  انجام دادیم بسیار مؤثرتر از تمام اقدامات رسمی بود.
متأسفانه هنوز ایده ای در باره اینکه چه می توان کرد ندارم، همه فکر کنیم و ایده هایی پیدا کنیم. اما دست کم تا کاری بکنیم در جواب Where are you from ، بگوییم PERSIA. حتماً برایتان پیش آمده که وقتی خود را از Iran معرفی می کنید از شما درمورد صدام یا جنگ می پرسند!